Τετάρτη, 24 Δεκεμβρίου 2025 18:40

"ΠΑΛΙΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ" του Δημήτρη Χορόσκελη

ΠΑΛΙΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΠΑΛΙΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΠΑΛΙΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ

Ήταν ένα συννεφιασμένο απόγευμα Σαββάτου και είχε πάει στο σπίτι του φίλου του, τού Μάνθου. Του είχε πει, στο σχολείο, ότι ήθελε να του δείξει κάτι. Από ένα τραπεζάκι, όπου ήταν στοιβαγμένα τετράδια, βιβλία, μολύβια, ξυλομπογιές, πέννες, μπουκαλάκια με μελάνη, τεύχη από τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα», πήρε ένα τετράδιο και το άνοιξε με καμάρι. Στο πάνω μέρος του υπήρχαν κάτι ζωγραφιές του και από κάτω, κείμενα, γραμμένα με καλλιγραφικά γράμματα. (Ο Μάνθος είχε «δέκα άριστα» στην Ιχνογραφία και στην Καλλιγραφία). «Αποφάσισα να καταγράψω εδώ όλα τα παλιά επαγγέλματα που υπάρχουν. Κάτι μου λέει ότι σύντομα θα χαθούν, με όλα αυτά τα μηχανήματα που βγαίνουν στο εξωτερικό, και σιγά-σιγά έρχονται κι εδώ… Πατόζες, τρακτέρια, και πόσα άλλα…». Γυρνούσε αργά τις σελίδες και έβλεπαν να περνάνε από μέσα τους όλα τα γνωστά μαστόρια του τόπου τους: ο αγγειοπλάστης ο κυρ-Νίκος ο Σταμνάς, ο σαμαράς ο Πιπινίκας, ο επιγραφοποιός ο Μανωλούδης, ο πεταλωτής ο κυρ-Παναγιώτης, ο γανωματής ο Πασταρματζής, ο σομπατζής ο Λαϊνάς, ο λαμαρινάς ο Καραμπιμπέρης, ο υποδηματοποιός ο Γαρδικιώτης, ο ράφτης ο Τζελέπης, ο καροποιός ο Κισσαπαναγιώτης, ο πραματευτής ο Ξαφούτης, οι αχθοφόροι, ο Ρούλης ο λούστρος, ο πλανόδιος καρεκλάς, ο πλανόδιος ομπρελάς, το παγοποιείο του Καριοφύλλη… «Ξέχασες τον Κύρο τον παγοθραύστη!…». Έτσι είχαν ονομάσει τον άνθρωπο που άλεθε τον πάγο, σε μια μηχανή που υπήρχε μόνιμα μπροστά στη Δημοτική Αγορά, και τον πουλούσε στα ιχθυοπωλεία, για να συντηρούνται φρέσκα τα ψάρια. «Μόλις το τελειώσω θα αρχίσω να γράφω για τα παλιά έθιμα… Όταν μεγαλώσω θα γίνω λαογράφος…». «Τι λες, πάμε απόψε στον σινεμά;», τον ρώτησε. «Στο “Ρίο” έχει ένα καουμπόικο και στη “Χριστίνα” μια κωμωδία με το Βέγγο». «Δύσκολη επιλογή. Θα ήθελα να τα δω και τα δύο…». «Πάμε σήμερα στο ένα και αύριο στο άλλο. Έτσι κι αλλιώς τα έργα αλλάζουν κάθε Δευτέρα». «Δεν έχω αρκετά λεφτά για να πάω και στα δύο…», είπε ο Νώντας. «Θα σου δώσω εγώ. Έχω κάτι λίγα μαζεμένα στον κουμπαρά μου». «Είναι νωρίς ακόμη, πάμε πρώτα μια βόλτα στην πλατεία…».


Βγήκαν έξω. Το κρύο ήταν τσουχτερό, μάλλον θα χιόνιζε το βράδυ. Η ατμόσφαιρα μύριζε χειμώνα και καπνό από καμένο ξύλο. Καθώς περνούσαν μπροστά από το μπακάλικο του μπαρμπα-Γιάννη του Μουχταρίδη, τους είδε από το παράθυρο ο παππούς του Μάνθου, που ήταν μέσα, και τους φώναξε. Μπήκαν και τους βρήκαν καθισμένους μπροστά στην ξυλόσομπα που μπουμπούνιζε και μερικά κάστανα ψήνονταν πάνω της. Δίπλα τους, σε ένα τραπεζάκι, υπήρχαν δυο ποτήρια ούζο, μερικές ελιές, τυρί, και τσίρος παστός. Πάνω στον πάγκο, με τη ζυγαριά και τα διάφορα ζύγια, υπήρχαν ένα κεφάλι κασέρι και ένα μεγάλο κομμάτι χαλβά. Μπροστά του ήταν αραδιασμένα διάφορα τσουβάλια με αλεύρι, ζάχαρη, ρύζι, φασόλια, ρεβύθια, φακές. Παραδίπλα δυο μεγάλα σιδερένια βαρέλια, το ένα γεμάτο λάδι και το άλλο πετρέλαιο, δυο τενεκέδες τυρί, ένα ξύλινο βαρέλι με κρασί, και κάσες με αναψυκτικά. Στα ράφια διάφορες κονσέρβες, μπαχαρικά, χαρτόκουτα με λουκούμια, και πακέτα μακαρόνια. Πιο εκεί τα μεγάλα μεταλλικά κουτιά με τα διάφορα «Μπισκότα Παπαδοπούλου». Από ένα τσιγκέλι, στερεωμένο στην οροφή, κρέμονταν μια αρμαθιά λουκάνικα. Το ραδιόφωνο έπαιζε τραγούδια του Καζαντζίδη, του Τσιτσάνη, του Βαμβακάρη. «Να σας κεράσω μπισκοτολούκουμα;», τους ρώτησε ο παππούς του. Ο κυρ-Γιάννης, δίχως να περιμένει απάντηση, πήρε μπισκότα πτι-μπερ, λουκούμια από ένα ανοιχτό κουτί, και τους έφτιαξε από ένα μπισκοτολούκουμο. «Να σας προσφέρω κι εγώ μια γκαζόζα», είπε. Άνοιξε ένα μπουκάλι, μοίρασε τη γκαζόζα σε δύο ποτήρια, και τα ακούμπησε πάνω στο σιδερένιο τραπεζάκι. «Έρχονται κάθε τόσο από μια μεγάλη εταιρεία και επιμένουν να μου δώσουν αναψυκτικά. Εγώ όμως παίρνω από τον Καραγεωργίου και τον Ασβεστά. Αν δεν βοηθήσουμε εμείς τους δικούς μας εδώ, ποιος θα τους βοηθήσει;», είπε περήφανα. Αφού κάθισαν λίγο και συζήτησαν μαζί τους, τους ευχαρίστησαν και ξεκίνησαν για τον σινεμά.


Όταν έφτασαν στη «Χριστίνα» είδαν μια μεγάλη ουρά ανθρώπων στην είσοδο. Περίμεναν υπομονετικά, και ύστερα από λίγο ήταν μέσα στην κατάμεστη αίθουσα. Αγόρασαν από ένα σακουλάκι σπόρια, από τον συμμαθητή τους τον Άνθιμο, που πουλούσε ξηρούς καρπούς και αναψυκτικά με το κασελάκι του (δούλευε στο σινεμά επειδή η οικογένεια του ήταν πολύ φτωχή), και κάθισαν στις πρώτες θέσεις, μπροστά. Η προβολή ξεκίνησε, όπως πάντα, με τα «Ελληνικά Επίκαιρα», που έδειχναν ειδήσεις από τη χώρα και το εξωτερικό, και με τα «Προσεχώς», με σκηνές από τις επόμενες ταινίες. Κατόπιν ξεκίνησε επιτέλους το έργο: «Θου-Βου, φαλακρός πράκτωρ 000». Ο Βέγγος, απολαυστικός όπως πάντα, έκανε την αίθουσα να τραντάζεται από τα γέλια με τις γκριμάτσες και τα καμώματά του. Ύστερα από το τέλος της προβολής, γυρίζοντας στο σπίτι, έκαναν σχέδια για τα κάλαντα των Χριστουγέννων που πλησίαζαν, τι θα έκαναν με τα λεφτά που θα μάζευαν. Σε κάποια στιγμή, στον μισοφωτισμένο δρόμο από τους καινούργιους στύλους της ΔΕΗ, που έριχναν ένα αδύναμο κίτρινο φως, είδαν μπροστά τους μια σιλουέτα να περπατάει και να φωνάζει: «Το ’λικόπτερο!… Έρχεται να με πάρει το ’λικόπτεροοοο!…». «Ο Δημητράκης ο Ρούτσος είναι… Κρίμα το καημένο το παιδί…», είπε με στενοχωρημένη φωνή ο Μάνθος, «κατάφεραν να το αποτρελάνουν κάποιοι βλάκες απ’ το χωριό»… Έτσι χώρισαν, μελαγχολικά, εκείνο το χειμωνιάτικο βράδυ…


Την παραμονή των Χριστουγέννων βγήκαν και είπαν τα κάλαντα, σε όλα τα συγγενικά και φιλικά σπίτια, και τα πήγαν καλά: μάζεψαν γλυκά, φρούτα, και από εικοσιεπτά δραχμές ο καθένας που τις έβαλαν στους κουμπαράδες τους. Ανήμερα, όλες σχεδόν οι οικογένειες του χωριού, μοιρασμένες στις δύο εκκλησίες, παρακολούθησαν τη λαμπρή λειτουργία. Ο ψάλτης, ο κυρ-Θανάσης ο Μαυρίδης, έδωσε ρεσιτάλ όπως πάντα, χαμένος σε μια υπερκόσμια και κατανυκτική κατάσταση, υπό το βλέμμα των Αγίων των εικόνων, και ήταν σαν να φτερούγιζαν Άγγελοι, Χερουβείμ και Σεραφείμ μέσα στην εκκλησία. Ακολούθησε το γιορτινό τραπέζι στο σπίτι, με κότα γεμιστή με ρύζι, κάστανα, και συκωτάκια, πατάτες φούρνου, διάφορα ορεκτικά, σαλάτες, και κόκκινο γλυκό κρασί…

   ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

 

Λουτρών 62 - Λαγκαδάς

Phone: (23940) 25472

Mobile: 6937 027424

Email: info@lagadas24.gr  

© 2017 Expertin Danas